Thần ThoạiViệt Nam

Hai Bà Trưng (Trưng Trắc và Trưng Nhị)

Trưng Trắc và Trưng Nhị là hai chị em người Lạc Việt, con gái Lạc tướng huyện Mê Linh, lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống ách cai trị của nhà Đông Hán năm 40 CN. Theo Đại Việt sử ký toàn thư, Trưng Trắc nổi binh vì thái thú Tô Định cai trị hà khắc và giết chồng bà là Thi Sách; quân khởi nghĩa đánh hãm châu trị, Tô Định bỏ chạy, các quận Cửu Chân, Nhật Nam, Hợp Phố hưởng ứng, thu về hơn sáu mươi thành. Trưng Trắc tự lập làm vua, đóng đô ở Mê Linh, ở ngôi ba năm. Năm 42 CN nhà Hán sai Mã Viện đem quân sang; sau trận Lãng Bạc quân Hai Bà lui, bị truy đến Cấm Khê, và hai bà mất năm 43 CN. Nguồn sớm nhất về Hai Bà là Hậu Hán Thư (thế kỷ V), viết từ phía đàn áp; mọi nguồn Việt đều muộn hơn nhiều thế kỷ và mang tính ca ngợi, tạo nên một bất đối xứng nguồn phải nêu rõ. Từ thời Lý, Hai Bà được thờ làm thần và cầu mưa ứng nghiệm; ba trung tâm thờ chính là đền Hát Môn, đền Mê Linh và đền Đồng Nhân, đều là Di tích quốc gia đặc biệt.